न्योङहाङ समाज नेपाल, लिम्बु जातिको समुदायसँग सम्बन्धित छ। लिम्बु जाति नेपालका किरात समुदायमा पर्छ, र यस समुदायको ऐतिहासिक जरा पूर्वी नेपालको लिम्बुवान क्षेत्र (हालको कोसी र मेची अञ्चल) मा रहेको छ। लिम्बु समुदायको संस्कृति, भाषा, रीतिरिवाज, परम्परा, र सामाजिक संरचना छुट्टै विशेषता बोकेको छ।
लिम्बु जातिको संक्षिप्त ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
- प्राचीन कालमा: लिम्बुवान क्षेत्र लिम्बु समुदायको प्रमुख बसोबासको क्षेत्र रहँदै आएको छ। यहाँ लिम्बु जातिले आफ्नो स्वायत्त प्रशासनिक संरचना, भूमिमा अधिकार, र धर्म-संस्कृतिमा प्राचीन समयदेखि नै छुट्टै पहिचान बनाएका थिए।
- किरात शासनकाल: किरात वंशका राजा यलम्बरबाट नेपालमा किरात सभ्यताको सुरुवात भएको मानिन्छ। यलम्बरलाई किरातहरूको पहिलो राजा मानिन्छ जसले समृद्ध र बलियो शासनको आधारशिला राखे।
- गोर्खा राज्यको विस्तार: पृथ्वी नारायण शाहको नेतृत्वमा नेपाल एकीकरणको क्रममा लिम्बुवान क्षेत्र पनि गोर्खाली सेनाको अधीनमा आयो। त्यसपछि लिम्बुवानमा राज्यको हस्तक्षेप बढ्न थाल्यो, र लिम्बु जातिका अधिकार र सांस्कृतिक स्वतन्त्रतामा समेत असर पर्न थाल्यो।
नयोङहाङ समाजको स्थापना र उद्देश्य
- स्थापना: नयोङहाङ समाज नेपाल लिम्बु जातिका संस्कृति, परम्परा, र पहिचानलाई संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले स्थापित भएको संस्था हो। यस संस्थाले लिम्बु समुदायका सांस्कृतिक पर्व, रीतिरिवाज, भाषा, र पहिचानलाई जीवित राख्न सक्रिय भूमिका खेलिरहेको छ।
- मुख्य उद्देश्यहरू: लिम्बु भाषा, साहित्य, र कला- संस्कृतिको प्रचारप्रसार, समाजमा चेतना वृद्धि, सामाजिक न्यायको माग, र लिम्बु पहिचानको संरक्षणलाई यो संस्थाको प्रमुख लक्ष्य बनाइएको छ।
समाजले गर्ने कार्यहरू
- सांस्कृतिक गतिविधि: लिम्बु जातिका सांस्कृतिक पर्वहरू (जस्तै, चासोक तङनाम, खोक्पा तङनाम आदि) मनाउने, परम्परागत पोशाक र गीतसंगीतलाई प्रवर्द्धन गर्ने।
- शैक्षिक तथा आर्थिक विकास: समुदायको आर्थिक तथा शैक्षिक स्तर उकास्न विभिन्न विकास कार्यक्रमको आयोजना गर्ने।
- वकालत: लिम्बु समुदायको हकअधिकारलाई सुनिश्चित गर्न सरकार र अन्य संस्थासँग मिलेर वकालत गर्ने।
नयोङहाङ समाज नेपाल लिम्बु समुदायको पहिचानलाई जोगाउन र संरक्षण गर्नका लागि विशेष रूपले काम गर्दै आएको छ।
4o